ขาดเอนไซม์ G-6-PD โรคที่เม็ดเลือดแดงแตกเมื่อพบกับยาหรือสารเคมีบางชนิด

G6PD ย่อมาจาก Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase ครับ เป็นโรคที่ติดต่อทางพันธุกรรม ซึ่งทำให้มีเม็ดเลือดแดงถูกทำลายเมื่อพบกับยาบางชนิด หรือการติดเชื้อครับ

สาเหตุ

โรคขาดเอนไซม์ G6PD เป็นโรคที่มีเอนไซม์ G-6-PD ในเม็ดเลือดแดงอยู่น้อยครับ   ทำให้เกิดเม็ดเลือดแดงแตก  และทำให้เกิดภาวะซีดได้

คนที่ขาดเอนไซม์ชนิดนี้มักจะไม่มีอาการอะไร  จนเมื่อพบกับสารเคมีบางชนิด หรือการติดเชื้อ จึงจะทำให้เกิดเม็ดเลือดแดงแตกครับ

ยาที่ทำให้เกิดเม็ดเลือดแดงแตกในผู้ที่ขาดเอนไซม์ G-6-PD

  • ยาต้านมาเลเรีย
  • แอสไพริน
  • ยาในกลุ่มยาแก้ปวดที่เรียกว่า NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน  ไดโคลฟีแนค
  • ยาในกลุ่มซัลฟา เช่น ซัลโฟนาไมด์  โค-ไตรมอกซาโซล

สารเคมีอื่นๆก็สามารถทำให้เกิดเม็ดเลือดแดงแตกได้ครับ

และโดยปกติแล้วเม็ดเลือดแดงแตกจะเป็นภาวะชั่วคราวครับ  เพราะว่าเม็ดเลือดแดงจะสร้างขี้นใหม่โดยที่ยังมีเอนไซม์นี้อยู่

ปัจจัยเสี่ยงได้แก่ ผู้ชาย ที่มีประวัติบุคคลในครอบครัวเป็นโรคขาดเอนไซม์ G-6-PD

อาการระหว่างมีเม็ดเลือดแดงแตก

  • ปัสสาวะสีเข้ม
  • ม้ามโต
  • ซีด
  • เพลีย
  • หัวใจบีบตัวเร็ว
  • เหนื่อย
  • ตัวเหลือง ตาเหลือง

การวินิจฉัยและการตรวจเพิ่มเติม

แพทย์จะซักประวัติและตรวจร่างกายครีบ  ถ้าพบว่าคุณซีดลงในช่วงระยะเวลาสั้นๆ  แพทย์ต้องหาสาเหตุของภาวะซีดของคุณครับ

คุณจะได้รับการเจาะเลือด เพื่อตรวจว่าคุณซีด และมีเม็ดเลือดแดงแตกหรือไม่  หรือมีเม็ดเลือดแดงที่สร้างขึ้นใหม่มากเพียงใด  หรือตรวจว่ามีเอนไซม์ G-6-PD ลดลง

การตรวจอื่นๆ
ตรวจพบระดับของบิลิรูบินที่สูงขั้น หรือตรวจพบระดับของเอนไซม์ LDH (Lactate Dehydrogenase) หรือย้อมสีพิเศษพบความผิดปกติของเม็ดเลือดแดงพบการตกตะกอนของฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง

heinz body

ภาพจากการส่องกล้องจุลทรรศน์ เป็นภาพของตะกอนของฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง(ศรชี้)

การรักษา

ถ้าสาเหตุของเม็ดเลือดแดงแตกเกิดจากการติดเชื้อ ต้องรักษาการติดเชื้อก่อนครับ  แต่ถ้าเกิดจากยา ก็ต้องหยุดยา  บางครั้งถ้าคุณซีดมากอาจจำเป็นต้องได้รับเลือด และโดยปกติถ้ารักษาสาเหตุที่ทำให้เม็ดเลือดแดงแตกแล้ว ร่างกายจะสร้างเม็ดเลือดแดงขึ้นมาใหม่ครับ

การป้องกัน

ผู้ที่ขาดเอนไซม์ G-6-PD นั้นต้องหลีกเลี่ยงยาบางประเภท  หลีกเลี่ยงที่จะพบกับสารเคมีบางอย่าง  อาหารบางชนิด (เช่น ถั่วปากอ้า)

โดยทั่วไปแล้วผู้ที่เป็นโรคขาดเอนไซม์ G-6-PD นั้นพบได้ทั่วไปในสังคมครับ  สามารถที่จะเรียนหนังสือ และประกอบอาชีพได้เฉกเช่นคนปกติทั่วไป  เนื่องจากเป็นโรคพันธุกรรมจึงรักษาไม่หายขาดเพียงแต่ต้องหลีกเลี่ยงการได้รับยาหรือสารเคมีที่ทำให้เกิดเม็ดเลือดแดงแตกเท่านั้นครับ

This entry was posted in ภาวะซีด. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>