เมื่อเกิดบาดแผลไฟไหม้: สิ่งที่คุณควรทำ
แผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวก มักพบได้บ่อยที่บ้านและที่ทำงานครับ และโดยส่วนใหญ่มักเกิดมาจากน้ำร้อน เตารีด หรือ สัมผัสเตาหุงต้ม โดยปกติแล้วการรักษาและการดูแลที่บ้านก็เพียงแค่การป้องกันไม่ให้แผลมีการติดเชื้อเท่านั้น
แต่ว่าแผลไหม้มักเกิดจากสาเหตุที่แตกต่างกันดังนี้
- แผลไฟไหม้ มักเกิดจากการสัมผัสของร้อน เช่นไฟ ไอน้ำ น้ำร้อน เตารีด ซึ่งจะพบได้บ่อยในเด็กเล็กและผู้ใหญ่
- ถูกไฟฟ้าช็อต เกิดขึ้นมาจากการสัมผัสกับเครื่องใช้ไฟฟ้า ที่ไม่ได้มีการป้องกันปัญหาไฟฟ้าลัดวงจร เช่นสายดิน
- ถูกสารเคมี มักเกิดจากสารเคมีที่ใช้ภายในบ้าน โรงงาน ไม่ว่าจะอยู่ในรูปของของเหลว ของแข็ง หรือก๊าซ ครับ ในอาหารเช่นพริกไทย ก็จะมีสารบางอย่างที่ทำให้ระคายเคืองต่อผิวหนัง และเยื่อบุตาได้ครับ
- ถูกรังสี เช่น รังสี UV จากแสงอาทิตย์ เอกซเรย์ หรือการฉายรังสีบำบัดในผู้ป่วยมะเร็ง
- ถูกเสียดสี เช่น มีการเสียดสีระหว่างวัตถุแข็ง 2 ชนิด เช่น พื้นถนน พรม ซึ่งมักจะทำให้เกิดทั้งบาดแผลถลอกและแผลไหม้ไปพร้อมๆกัน โดยปกติมักเกิดกับนักกีฬา ที่แข่งในลู่และลาน หรือ นักแข่งรถมอเตอร์ไซด์ หรือนักปั่นจักรยานครับ
- การหายใจเอาอากาศที่ร้อน หรือการหายใจสูดเอาควันพิษก็สามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บภายในปอดได้
แผลไหม้ มักทำให้เกิดการบาดเจ็บที่ผิวหนัง ถ้ารุนแรง ก็จะมีการทำลายของกล้ามเนื้อ เส้นประสาท รวมไปถึงกระดูกได้ครับ แผลไฟไหม้ในทางการแพทย์จะแบ่งเป็น 4 ระดับครับ ขึ้นอยู่กับว่าเนื้อเยื่อถูกทำลายไปมากเพียงใด ยิ่งลึก ยิ่งกว้าง ยิ่งอันตรายครับ
แผลไหม้ระดับ 1 ก็จะมีเพียงแค่รอยแดงๆบนชั้นผิวหนังเท่านั้น ดังรูป
แผลไหม้ระดับ 2 จะมีการทำลายของชั้นผิวหนังบางส่วน และบางครั้งก็จะทำให้เกิดตุ่มน้ำใสขนาดใหญ่บริเวณที่ไหม้ครับ
แผลไหม้ระดับ 3 จะมีการทำลายผิวหนังทั้งชั้นครับ
แผลไหม้ระดับ 4 จะมีการทำลายลึกกว่าชั้นผิวหนัง รวมไปถึงกล้ามเนื้อ และเส้นประสาท
ความรุนแรงของแผลไหม้ ขึ้นอยู่กับ
- ความลึก ขนาด สาเหตุ ตำแหน่งที่เกิดแผลไหม้ และสุขภาพของผู้ที่ถูกไหม้ครับ
- การบาดเจ็บอย่างอื่นที่เกิดร่วมเช่น ตกจากที่สูง ตกจากรถ กลิ้งไปกับพื้นเป็นต้น
แผลไหม้ในเด็ก
ในเด็กและในเด็กเล็กมักจะมีความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อนมากกว่าในผู้ใหญ่ครับ แผลไหม้ในผู้ใหญ่อาจทำให้มีการสูญเสียน้ำจากร่างกายเพียงเล็กน้อยเท่านั้น แค่ในเด็กเล็กจะทำให้มีการสูญเสียน้ำที่มากขึ้นครับ
คุณต้องระวังอย่าให้เด็กมีความเสี่ยงที่จะเกิดแผลไหม้นะครับ เพราะส่วนใหญ่มักจะเกิดภายในบ้าน และการป้องกันเป็นวิธีการที่ดีที่สุดครับในการป้องกันอุบัติเหตุจากแผลไหม้ ให้ระวังเรื่องกาน้ำร้อน หลีกเลี่ยงอย่าให้เด็กอยู่ใกล้กับเตาไฟ หม้อต้มน้ำ หม้อต้มสุกี้ ถ้าเป็นเตาไฟฟ้า อย่าให้สายไฟอยู่ต่ำ เพราะเด็กสามารถดึงสายไฟแล้วลากเอาหม้อไฟฟ้าหกรดตัวเด็กได้ อย่าถือ แก้วหรือถ้วยน้ำร้อนหรือกาแฟร้อนไปพร้อมๆกับอุ้มเด็ก เพราะเด็กสามารถปัดถ้วยกาแฟร้อนหกรดตัวเด็ก (รวมถึงคุณ) ได้ครับ
ส่วนใหญ่แผลไหม้มักเป็นอุบัติเหตุครับ เมื่อเกิดแผลไหม้กับเด็กเล็กๆ คุณต้องหาครับว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร ถ้าลักษณะของแผลไหม้ดูมีลักษณะแปลกๆที่ไม่ตรงกับผู้ให้ข้อมูล ให้สงสัยเรื่องของการทารุณกรรมเด็กครับ
แผลติดเชื้อเป็นภาวะแทรกซ้อนที่จะเกิดขึ้นกับแผลไหม้ครับ ถ้าเป็นแผลไหม้เพียงเล็กน้อย ให้ทำแผลทุกวันที่สถานีอนามัย คลินิก โรงพยาบาลใกล้บ้านครับ อย่าทำแผลเอง ถ้าไม่ใช่บุคลากรทางการแพทย์ ซึ่งที่ผมมักเจอประจำคือ ทำแผลเองที่บ้านแล้วเกิดการติดเชื้อขึ้นภายหลัง แต่ถ้าแผลมีขนาดที่ใหญ่แล้วแนะนำให้ไปโรงพยาบาลครับ
