Category Archives: ไตวาย
โรคถุงน้ำที่ไตจำนวนมาก (Autosomal dominant polycystic kidney disease)
เป็นโรคทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดไปยังลูกหลานครับ ทำให้มีถุงน้ำที่ไตเป็นปริมาณมากแล้วทำให้ไตมีขนาดที่โตมากขึ้น โรคไตมีถุงน้ำจำนวนมาก เมื่อเปรียบเทียบกับขนาดไตปกติ(ตรงกลาง) ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดไตวายได้ครับ สาเหตุ โรคนี้ถ่ายทอดทางพันธุกรรมครับ โดยจะถ่ายทอดเป็นยีนเด่น ถ้าพ่อหรือแม่คนใดคนหนึ่งมียีนนี้ ลูกก็จะมีโอกาสเป็นได้ 50% โรคถุงน้ำที่ไตจำนวนมากนี้เกิดได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แต่เกิดในผู้ใหญ่มากกว่า ส่วนใหญ่มักจะไม่ปรากฎอาการจนเมื่อถึงวัยกลางคน บางคนก็จะไม่มีอาการ และอาจจะตรวจไม่พบจนกว่าจะมาด้วยอาการไตวายหรือคลำก้อนได้ในท้อง หรือตรวจหาโรคอื่นแล้วพบโดยบังเอิญ มีโรคถุงน้ำที่ไตจำนวนมากที่เกิดในทารก หรือเด็กได้ด้วยครับ แต่ว่าจะเป็นยีนด้อย ซึ่งชนิดนี้จะรุนแรงมากแล้วทำให้ไตวายตั้งแต่เด็กได้ ถ้าคนๆหนึ่งเป็นถุงน้ำที่ไตจำนวนมาก ในระยะแรกถุงน้ำที่ไตจะทำให้ไตเริ่มมีขนาดที่โตขึ้น แล้วรบกวนการทำหน้าที่ของไต ทำให้เกิดความดันโลหิตสูง และการติดเชื้อที่ไต ถุงน้ำนี้จะทำให้ไตสร้างฮอร์โมนอิรีโทรปอยอีตินขึ้น ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่กระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดงแล้วทำให้ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดแดงมากเกินไป ถ้าถุงน้ำแตกก็จะทำให้มีอาการปวดหลัง นิ่วในไต ถุงน้ำที่ไตมักสัมพันธ์กับภาวะดังต่อไปนี้ หลอดเลือดในสมองโป่งพอง ถุงน้ำในตับ ตับอ่อน ผนังลำไส้โป่งพอง อาการ ปวดท้อง ปัสสาวะเป็นเลือด ปัสสาวะกลางคืนบ่อย ปวดหลังข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง … Continue reading
โปแตสเซียมในเลือดสูง (Hyperkalemia) ภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยไตวาย
เป็นภาวะที่มีระดับโปแตสเซียมในเลือดสูงกว่าปกติครับ สาเหตุ ส่วนใหญ่แล้วโปแตสเซียมทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับการปรับสมดุลของเกลือแร่และการนำไฟฟ้าภายในเซลล์ครับ ไตจะทำหน้าที่ขับโปแตสเซียมส่วนเกินออกจากร่างกาย ดังนั้นระดับโปแตสเซียมที่สูงมากขึ้นส่วนใหญ่มาจากการที่ไตไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ สาเหตุที่ทำให้ระดับโปแตสเซียมสูงขึ้นมักมีสาเหตุมาจาก ไตวายเฉียบพลัน ไตวายเรื้อรัง ไตอักเสบ มีการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะ ฮอร์โมนชนิดหนึ่งที่เรียกว่าอัลโดสเตอโรนทำหน้าที่ควบคุมทั้งระดับโซเดียมและโปแตสเซียม ถ้าขาดฮอร์โมนนี้ก็จะทำให้เกิดภาวะระดับโปแตสเซียมในเลือดสูงได้ ในกรณีที่เลือดเป็นกรดมากขึ้น ก็จะทำให้โปแตสเซียมจากในเซลล์ออกสู่กระแสเลือดได้มากขึ้นครับ เนื่องจากว่าภายในเซลล์มีโปแตสเซียมสูงกว่าในเลือดมากถึง 38 เท่า ดังนั้นเมื่อเซลล์แตกหรือได้รับบาดเจ็บก็จะทำให้ระดับโปแตสเซียมในเลือดสูงขึ้นได้เช่น แผลถูกไฟไหม้ เซลล์เม็ดเลือดแดงแตก การผ่าตัด เซลล์กล้ามเนื้อถูกทำลาย จากยา เหล้า การติดเชื้อชนิดต่างๆ มะเร็ง แต่ถ้าไตทำงานได้ตามปกติและมีฮอร์โมนอัลโดสเตอโรน แม้ว่าจะมีระดับโปแตสเซียมในเลือดสูงขึ้น ไตก็จะขับออกได้ครับ การรับประทานโปแตสเซียมสามารถทำให้ระดับโปแตสเซียมในเลือดสูงขึ้นได้ ถ้าไตไม่ทำงาน ยาบางชนิดก็ทำให้ระดับโปแตสเซียมในเลือดสูงได้ครับ เช่น Aldactone Amiloride อาการ โดยทั่วไปแล้วจะไม่มีอาการ แต่ถ้าระดับโปแตสเซียมในเลือดสูงขึ้นมาก ก็จะทำให้หัวใจบีบตัวผิดจังหวะได้ครับ การตรวจวินิจฉัย … Continue reading
ไตบวมน้ำข้างเดียว (Unilateral Hydronephrosis)
ไตบวมน้ำข้างเดียวเกิดจากการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะครับ สาเหตุ ไตบวมน้ำเป็นภาวะที่เกิดจากโรคอื่นครับ ที่ไม่ใช่โรคของไต โรคที่ทำให้เกิดไตบวมน้ำได้แก่ การอุดกั้นทางเดินปัสสาวะ ปัสสาวะไหลย้อนจากกระเพาะปัสสาวะขึ้นไปยังไต นิ่วในท่อทางเดินปัสสาวะ การตั้งครรภ์ ก็สามารถทำให้ไตบวมน้ำได้ครับ ภาพวาดครับ ไตบวมน้ำเกิดจากการอุดตันทางเดินปัสสาวะ ซึ่งจะไปเพิ่มความดันที่กรวยไต (ด้านขวาของรูป) แล้วก็ไปกดเบียดการทำงานของไต ภาพซ้ายแสดงไตที่ปกติ ส่วนภาพขวา แสดงไตที่มีการบวมน้ำซึ่งเกิดจากการอุดกั้นทางเดินปัสสาวะ เพิ่มความดันที่กรวยไต จนมีการกดเบียดเนื้อไตส่วนที่เหลือ แสดงไตบวมน้ำ อาการ ปวดหลัง คลำได้ก้อนในท้อง คลื่นไส้อาเจียน การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ไข้ ปวดเวลาขับปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อย บางครั้งก็จะไม่มีอาการ การตรวจวินิจฉัย โดยทั่วไปแล้วถ้าไตบวมน้ำข้างเดียวจะสามารถวินิจฉัยได้จาก MRI (การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) CT การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ อัลตราซาวน์ไต การฉีดสารทึบรังสีเพื่อดูการทำงานของไต หรือ … Continue reading
ไตฝ่อแต่กำเนิด (Renal Agenesis/Hypoplasia) เมื่่อระบบการสร้างไตล้มเหลวตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา
เดิมเรียกว่า Potter Syndrome แต่ปัจจุบันไม่ใช้ชื่อนี้แล้วครับ เป็นภาวะผิดปกติตั้งแต่กำเนิด โดยปกติแล้วในครรภ์มารดา ไตจะเจริญพัฒนาขึ้นมาระหว่างอายุครรภ์ 5-12 สัปดาห์ครับ และจะเริ่มขับปัสสาวะออกมาได้ในอายุครรภ์ที่ 13 แสดงการสร้างไตในระยะตัวอ่อน ภาพวาดแสดงการสร้างไต หน่อที่จะเจริญเป็นกรวยไต(สีเขียว) จะไปทำให้ส่วนที่จะเป็นไต (สีแดง)มีการเจริญเป็นไต แต่ถ้าหน่อนี้ไม่เจริญ หรือเจริญไม่ถึงส่วนที่จะเจริญเป็นไต ไตก็จะไม่เจริญต่อครับ ถ้ามีความผิดปกติระหว่างการเจริญของไตก็จะเรียกว่าโรคไตฝ่อแต่กำเนิด ซึ่งระหว่างการตั้งครรภ์อาจตรวจพบว่ามีน้ำคร่ำน้อย อาจเกิดขึ้นข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างก็ได้ครับ และถ้าเกิดทั้งสองข้างจะไม่สามารถมีชีวิตอยู่ได้ โรคไตฝ่อแต่กำเนิดทั้งสองข้างจะเกิดขึ้นประมาณ 1 ใน 4500 ราย มักพบในผู้ชายมากกว่าในผู้หญิง แต่ถ้าเป็นโรคไตฝ่อข้างเดียวจะเกิดขึ้น 1 ใน 1000-2000 รายแม้ว่าอาจจะไม่มีประวัติในครอบครัวมาก่อน มีความเสี่ยงคือมารดาเป็นโรคเบาหวานระหว่างการตั้งครรภ์ หรือ พ่อหรือแม่คนใดคนหนึ่งเป็นโรคไตฝ่อ อาการ ถ้าเป็นโรคไตฝ่อทั้งสองข้างจะมีอาการอย่างอื่นร่วมด้วยครับ เช่น … Continue reading
ไตอักเสบจากการติดเชื้อที่ทำให้เกิดทอลซิลอักเสบ (Post-streptococcal glomerulonephritis)
ก่อนอื่นนะครับ ผมแนะนำให้อ่านเรื่องของไตอักเสบก่อนครับ เพราะโรคนี้ก็เป็นชนิดหนึ่งของไตอักเสบเช่นกัน เป็นไตอักเสบชนิดหนึ่งครับที่เกิดภายหลังการติดเชื้อแบคทีเรีย Streptococcus ชนิดเดียวกันกับที่ทำให้เกิดทอลซิลอักเสบครับ ไม่ได้ติดเชื้อที่ไตนะครับ แต่เป็นการติดเชื้อที่ทางเดินหายใจส่วนบนคุณจะมีอาการไข้ ไอ เจ็บคอมาก่อน แล้วเกิดภาวะแทรกซ้อน(ซึ่งพบได้ไม่บ่อย)ที่ทำให้เกิดไตอักเสบได้ แต่ว่าเชื้อโรคไม่ได้ทำให้ไตอักเสบเองหรอกครับ การติดเชื้อชนิดนี้ทำให้เกิดการกระตุ้นภูมิคุ้มกันของร่างกายครับ แต่เนื่องจากว่ามีส่วนของแบคทีเรีย ที่มีลักษณะเหมือนและคล้ายคลึงกับส่วนหนึ่งของไต แล้วภูมิคุ้มกันจึงเกิดการเข้าใจผิด ก็ไปทำลายไตแทน ทำให้เกิดไตอักเสบขึ้น โดยทั่วไปแล้วการติดเชื้อ Streptococcus นั้นสามารถรักษาได้ด้วยยปฎิชีวนะครับ และถ้าไม่ได้รับการรักษาภายใน 2 สีปดาห์ก็จะเสี่ยงกับไตอักเสบได้ ไตอักเสบชนิดนี้สามารถเกิดได้กับทุกคนครับ และจะเกิดบ่อยในเด็กที่มีอายุ 6-10 ปี แต่อย่างไรก็ตามไตอักเสบก็เป็นภาวะแทรกซ้อนที่เกิดได้ยากครับ ปัจจัยเสี่ยง ไข้ ไอ เจ็บคอ หรือมีการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง อาการ ก่อนหน้าที่จะมีไตอักเสบ คุณจะมีอาการของการติดเชื้อที่ทำให้คุณเจ็บคอนำมาก่อน ไอ มีเสมหะ ไข้ … Continue reading
หน่วยไตอักเสบ เมื่อหน่วยไตถูกทำลายจากโรคต่างๆ
หน่วยไตอักเสบ เป็นการอักเสบของหน่วยไตครับ ไตแต่ละข้างจะประกอบด้วยหน่วยไตเป็นล้านหน่วย ซึ่งจะทำหน้าที่กรองของเสียออกจากร่างกาย การอักเสบจะเริ่มต้นมาจากการติดเชื้อ การบาดเจ็บในไต เช่น อุบัติเหตุที่ทำให้เกิดการบาดเจ็บของไต หรือเกิดจากภูมิคุ้มกันในร่างกายที่มีหน้าที่กำจัดเชื้อโรคครับ แสดงไตเมื่อมองผ่านกล้องจุลทรรศน์ ตรงที่วงกลมแสดงส่วนที่ทำหน้าที่กรองของเสียที่ไต (เรียกว่า glomerulus) แสดงส่วนที่ทำหน้าที่กรองของเสียในไต เมื่อนำมามองผ่านกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน ก็จะมีเซลล์ที่ทำหน้าที่คล้ายเป็นตะแกรงกรอง แตกแขนงคล้ายนิ้วมือ พันรอบหลอดเลือดที่หน่วยไต ดังนั้นตามปกติแล้วเม็ดเลือดแดงและโปรตีนจะไม่หลุดออกไปปนกับปัสสาวะครับ ถ้ามีการอักเสบส่วนนี้จะถูกทำลาย ทำให้เม็ดเลือดแดงและโปรตีนรั่วปนในปัสสาวะได้ มีโรคอยู่มากมายที่ทำให้เกิดการอักเสบที่หน่วยไตครับ บางโรคก็เป็นโรคจากระบบอื่นแล้วทำให้เกิดการอักเสบที่หน่วยไต บางโรคก็เป็นโรคของไตเอง แต่ว่าถ้ามีการอักเสบที่หน่วยไตแล้วก็จะทำให้เกิดแผลเป็นที่ไตครับ แผลเป็นนี้จะแทนที่เนื้อเยื่อปกติของไตและทำให้สูญเสียการทำงานของไตทีละน้อยทีละน้อย และไม่สามารถกลับเป็นดังเดิมได้อีก โรคหน่วยไตอักเสบมีความรุนแรงได้หลากหลายมาก ตั้งแต่ความรุนแรงน้อย จนถึงความรุนแรงมาก อาจทำให้เกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน จนไปถึงไตวายเรื้อรังได้ หรือมีเพียงเลือดหรือโปรตีนปนมากับปัสสาวะเท่านั้นก็ได้ครับ สาเหตุของโรคหน่วยไตอักเสบ ถ้าเป็นโรคหน่วยไตอักเสบเฉียบพลันที่เกิดจากการอักเสบของระบบอื่นๆ หน่วยไตทั้งหมดจะมีการอักเสบและมีถูกทำลายลงซึ่งจะนำไปสู่โรคไตวายเฉียบพลันได้ การอักเสบของหน่วยไตนั้นอาจจะมาจากโรคจากสาเหตุอื่นๆได้ครับเช่น โรค Lupus หรือโรคที่เรารู้จักกันดีในนาม “โรคพุ่มพวง” Henoch-Schonlein … Continue reading
ไตวายเรื้อรัง : เมื่อไตสูญเสียการทำงานไปอย่างถาวร
ในบทความนี้ผมจะกล่าวถึงโรคไตวายเรื้อรังนะครับ แต่ถ้าคุณต้องการอ่านเรื่องไตวายเฉียบพลันแล้วให้คุณ คลิ้กที่นี่ ครับ ไตวายเรื้อรัง เป็นโรคที่ไตไม่ทำงานอย่างเคยครับ ไตทำหน้าที่กรองเลือด และขับของเสียและสารพิษออกจากร่างกาย และนอกจากนี้ยังขับน้ำส่วนเกินออกไปในรูปของปัสสาวะ เมื่อไตไม่ทำงาน ของเสีย และน้ำก็จะสะสมในร่างกายและทำให้คุณเจ็บป่วยได้ โรคไตวายเรื้อรัง เป็นโรคที่ค่อยๆสูญเสียการทำงานของไตอย่างช้าๆและค่อยเป็นค่อยไป อาจจะใช้เวลานานหลายปี ซึ่งต่างจากไตวายเฉียบพลันตรงที่โรคไตวายเฉียบพลันมีการสูญเสียการทำงานของไตในทันทีครับ ไตนั้นประกอบด้วยหน่วยไตขนาดเล็กครับ ซึ่งมีหลายล้านหน่วย แต่ละหน่วยก็ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากร่างกาย ถ้าหน่วยไตบางหน่วยมีการบาดเจ็บและหยุดทำงาน หน่วยไตที่เหลือก็จะทำงานหนักมากขึ้น และถ้าการบาดเจ็บนี้อยู่ต่อไป หน่วยไตก็ค่อยๆสูญเสียมากขึ้นเรื่อยๆ จนในที่สุดหน่วยไตที่เหลือก็จะไม่สามารถทำหน้าที่ได้ไม่เพียงพอครับ และจะทำให้ของเสียสะสมมากขึ้นจนมีอาการเจ็บป่วย แสดงไต ซึ่งประกอบด้วยหน่วยไตเป็นจำนวนมาก มีหลายๆอย่างที่คุณสามารถหยุดการบาดเจ็บของไตได้โดยการรับประทานยาตามแพทย์สั่งและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ก็สามารถช่วยให้ไตสูญเสียน้อยลงได้ครับ โรคไตวายเรื้อรังเกิดจากอะไร สาเหตุของไตวายเรื้อรังส่วนใหญ่มักเกิดจาก โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน สาเหตุอื่นๆ การติดเชื้อที่ไต กรวยไตอักเสบ หรือโรคพันธุกรรมเช่น PCKD (polycystic … Continue reading
ไตวายเฉียบพลัน : สาเหตุที่ทำให้ไตไม่ทำงาน
หัวข้อนี้ผมจะให้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคไตวายเฉียบพลันนะครับ แค่โรคไตวายเรื้อรังที่เป็นมานานๆผมจะกล่าวถึงในโอกาสต่อไป ไตวายเฉียบพลันคืออะไร ภาวะไตวายเฉียบพลันหมายถึงไตหยุดทำงานในทันที ไตทำหน้าที่เกี่ยวกับการขับถ่ายของเสีย รักษาสมดุลของเกลือแร่และน้ำในกระแสเลือดครับ เมื่อไตหยุดทำงาน ของเสียและน้ำก็จะคั่งมากขึ้น และสมดุลของเกลือแร่ในร่างกายก็จะเสียไป และสามารถทำให้เสียชีวิตได้ในทันทีครับ ระบบขับปัสสาวะประกอบด้วย ไต (kidney) ท่อปัสสาวะ (ureter) กระเพาะปัสสาวะ(bladder) ไตจะทำหน้าที่กรองเลือด และขับถ่ายของเสียไปในรูปของปัสสาวะ ส่งไปตามท่อปัสสาวะ แล้วเก็บไว้ที่กระเพาะปัสสาวะครับ ไตวายเฉียบพลันเกิดจากอะไร ภาวะไตวายเฉียบพลันเกิดได้หลายสาเหตุครับ เลือดที่ไปยังไตไม่พอ เนื่องมาจากการเสียเลือดในทันที การบาดเจ็บ ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด สามารถทำให้เลือดไปยังไตลดลง และภาวะขาดน้ำ ก็สามารถทำให้เกิดไตวายเฉียบพลันได้ครับการบาดเจ็บของไต จากยา สมุนไพรและสารพิษ การติดเชื้อต่างๆ ในคนที่เป็นโรคเรื้อรัง ที่ต้องรับประทานยาประจำ ก็จะเสี่ยงที่จะเป็นอันตรายต่อไตได้มากกว่า ยาปฎิชีวนะ บางกลุ่ม เช่น gentamicin ยาแก้ปวด เช่น แอสไพริน … Continue reading