ภาวะลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดดำที่ขา (DVT: Deep Vein Thrombosis)
โรค DVTเป็นภาวะที่มีลิ่มเลือดภายในหลอดเลือดดำที่เกิดขึ้นที่ขาครับ
สาเหตุ
ส่วนใหญ่จะเกิดภายในหลอดเลือดดำที่ขาและน่องครับ ซึ่งลิ่มเลือดมาอุดตันระบบไหลเวียนโลหิต และบางครั้งลิ่มเลือดนี้ก็จะหลุดลอยไปตามกระแสเลือด แล้วก็ลอยไปอุดหลอดเลือดในปอด อุดหลอดเลือดในสมอง อุดหลอดเลือดเลี้ยงหัวใจครับ แล้วทำให้อวัยวะนั้นตายลง

โรค DVT เกิดจากมีลิ่มเลือดมากีดขวางในหลอดเลือดดำ ทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก
Blood clot= ลิ่มเลือด Valve= วาล์วของหลอดเลือดดำ(มีหน้าที่ทำให้เลือดไหลไปทิศทางเดียว ไม่ไหลย้อนกลับ)
ความเสี่ยงของการเกิดโรค DVT นี้ก็คือการนั่งนานๆระหว่างการเดินทาง เช่นนั่งรถ หรือเครื่องบินครับ หรือแม้กระทั่งการนอนอยู่เฉยๆ บางครั้งอาจเกิดจากการผ่าตัดหัวเข่า ขา หรือมดลูก หรือถ้าเคยมีกระดูกหักภายใน 6 เดือน การรับประทานยาคุมกำเนิด ก็จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรค DVT ครับ
มีโรคบางโรคที่ทำให้เกิด DVT ได้เช่นกัน เช่นมะเร็งบางชนิด หรือมีความผิดปกติที่ทำให้มีการแข็งตัวของเลือดได้ง่ายกว่าปกติครับ
อาการ
- ปวดขาข้างใดข้างหนึ่ง
- ขาบวมข้างใดข้างหนึ่ง
- เมื่อจับดูก็จะรู้สึกร้อนที่ขาข้างใดข้างหนึ่ง
- หรือมีสีผิวหนังที่เปลี่ยนแปลงที่ขาข้างใดข้างหนึ่ง(สีผิวเปลี่ยนเป็นสีแดง)

การตรวจวินิจฉัย
แพทย์จะทำการซักประวัติและตรวจร่างกายครับ ซึ่งผู้ป่วยมักจะมาด้วยขาบวมข้างใดข้างหนึ่งครับ และถ้าแพทย์สงสัย แพทย์อาจตรวจดังต่อไปนี้
การฉีดสีและเอกซเรย์ เพื่อดูหลอดเลือดดำบริเวณขาว่ามีการอุดตันหรือไม่
การฉีดสารทึบรังสีจะถูกฉีดเข้าไปในหลอดเลือดดำแล้วเอกซเรย์จะช่วยให้ทราบตำแหน่งที่มีการอุดตัน (ศรชี้สีแดง) ซึ่งลิ่มเลือดจะเบียดรูให้ตีบแคบลง
การทำอัลตราซาวน์พิเศษ ที่เรียกว่า Doppler ultrasound เพื่อดูการไหลเวียนของเลือดครับ
การตรวจโปรตีนที่เรียกว่า D-dimer ซึ่งเป็นโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือดครับ
นอกจากนี้แพทย์อาจตรวจระบบการแข็งตัวของเลือดดังต่อไปนี้ครับ
Antithrombin III,Protein C,Protein S ซึ่งเป็นโปรตีนที่เกี่ยวกับระบบการแข็งตัวของเลือดครับ
Lupus anticoagulant และ anticardiolipin antibodies เพื่อมองหาโรคบางโรค เช่น Antiphospholipid syndrome (โรคที่ทำให้เลือดแข็งตัวเป็นลิ่มเลือดได้ง่ายกว่าปกติ)
การรักษา
จุดมุ่งหมายของการรักษาเพื่อป้องกันโรคเช่น โรคลิ่มเลือดอุดปอด และเพื่อป้องกันโรค DVT ไม่ให้เกิดอีกครั้งหนึ่ง
แพทย์จะสั่งยาชนิดหนึ่งที่เรียกว่า Heparin ครับ ซึ่งจะให้ทางหลอดเลือดดำ เพื่อป้องกันไม่ให้ลิ่มเลือดมีขนาดที่โตมากขึ้น ซึ่งคุณต้องนอนโรงพยาบาล
นอกจากยา Heparin แล้ว แพทย์อาจสั่งยา Enoxaparin แทนได้ครับ
หลังจากที่แพทย์ให้ Heparin จนถึงเกณฑ์แล้ว แพทย์อาจสั่งยารับประทานที่เรียกว่า Warfarin ครับ ซึ่งจะช่วยลดการแข็งตัวของเลือดและป้องกันการเกิดลิ่มเลือดครับ
การผ่าตัด จะใช้ก็ต่อเมื่อใช้ยาไม่ได้ผล
ซึ่งแพทย์จะนำลิ่มเลือดที่มีขนาดใหญ่ออกหรือฉีดยาเข้าไปสลายลิ่มเลือดโดยตรง หรือวางตัวกรองไม่ให้ลิ่มเลือดจากขา ลอยมาอุดหลอดเลือดในปอดได้ครับ
การป้องกัน
แพทย์อาจทำการสั่งยาที่ช่วยป้องกันการเกิดโรค DVT ให้ในรายที่มีความเสี่ยง หรือการใส่ถุงเท้าที่รัดน่องก็จะช่วยป้องกันการเกิดโรคครับ
โดยส่วนใหญ่แล้วผู้ที่เป็นโรค DVT มักจะหายไปเอง แต่ก็อาจจะเกิดขึ้นซ้ำใหม่ได้ บางคนมีอาการปวดเรื้อรังได้ครับ
มีภาวะแทรกซ้อนที่เรียกว่าโรคลิ่มเลือดอุดปอด ซึ่งจะเกิดขึ้นเมื่อมีลิ่มเลือดหลุดลอยไปอุดที่หลอดเลือดในปอดซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรับการรักษาโดยทันทีครับ
ให้ไปพบแพทย์ถ้าคุณมีอาการดังกล่าวครับ และให้ไปห้องฉุกเฉินถ้าคุณเป็นโรค DVT แล้วมีอาการแน่นหน้าอก เหนื่อย หมดสติหรือสลบครับ




