ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ ตอนที่ 1 (ในผู้ป่วยที่รับประทานยาเบาหวาน)
ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำเกิดขึ้นได้หลายสาเหตุครับ ในผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวาน และในผู้ป่วยที่ไม่ได้เป็นโรคเบาหวาน (เกิดจากสาเหตุอื่นๆ ได้แก่ เนื้องอก การดื่มเหล้า การขาดฮอร์โมน) ซึ่งจะไม่พูดถึงในที่นี้ ในที่นี่จะพูดถึงเรื่องระดับน้ำตาลในเลือดต่ำที่เป็นผลข้างเคียงจากยาเบาหวานครับ
ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำเกิดขึ้นเมื่อน้ำตาลกลูโคสในกระแสเลือดมีไม่เพียงพอที่จะนำมาใช้เป็นพลังงานในการทำกิจกรรมต่างๆของร่างกายครับ โดยปกติแล้วระดับน้ำตาลในเลือดต่ำมักเกิดจากยาที่ใช้ในการรักษาเบาหวานครับ แต่ว่าก็สามารถเกิดจากโรคอื่นๆได้เช่นกัน ได้แก่ โรคที่เกี่ยวกับฮอร์โมน โรคที่ขาดเอนไซม์ หรือเนื้องอกครับ
กลูโคส เป็นน้ำตาลชนิดหนึ่งซึ่งใช้เป็นพลังงานหลักของร่างกาย คาร์โบไฮเดรตเป็นแหล่งของกลูโคสครับ ข้าว แป้ง ขนมปัง นม ผลไม้ ก็เป็นแหล่งของน้ำตาลทั้งสิ้น
เมื่อคุณรับประทานอาหาร กลูโคสจะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือด และนำไปยังเซลล์ต่างๆ อินซูลินจะถูกสร้างจากตับอ่อน ช่วยให้น้ำตาลกลูโคสเข้าสู่เซลล์ และทำให้ร่างกายสะสมน้ำตาลสะสมไว้ในรูปของไกลโคเจน และน้ำตาลส่วนเกินก็ถูกเปลี่ยนเป็นไขมันและทำให้คุณอ้วนขึ้น
เมื่อระดับกลูโคสลดต่ำลง ฮอร์โมนอีกชนิดหนึ่งที่เรียกว่ากลูคากอน กลูคากอนจะเพิ่มระดับน้ำตาลในเลือดด้วยการเปลี่ยนไกลโคเจนเป็นกลูโคสครับ ดังนั้นด้วยเหตุนี้ร่างกายจึงสามารถระดับน้ำตาลให้คงที่ได้ครับ แต่ถ้าคุณเป็นโรคเบาหวานกลไกการทำงานของกลูคากอนอาจสูญเสียไป และทำให้คุณมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำได้ครับ
อาการของระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ
- หิวง่าย
- เหงื่อออก ตัวเย็น
- เวียนหน้า
- สับสน ซึมลง
- ระสับระส่าย
ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำอาจเป้นผลข้างเคียงจากยารักษาเบาหวานได้ครับ นั่นเป็นเพราะว่าถ้าคุณเป็นโรคเบาหวาน คุณอาจต้องรับประทานยาซึ่งลดระดับน้ำตาลในเลือดลง โดยปกติแล้วสามารถทำการรักษาเบื้องต้นได้ครับ ด้วยการดื่มน้ำหวาน หรือรับประทานอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต แม้ว่าอาการของระดับน้ำตาลในเลือดต่ำจะเกิดขึ้นทันที แต่ทันทีที่ระดับน้ำตาลกลับคืนสู่สภาวะปกติ คุณก็จะมีอาการปกติครับ
สาเหตุยองระดัยน้ำตาลในเลือดต่ำ
ถ้าคุณรับประทานยาควบคุมระดับน้ำตาล คุณอาจมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำได้ถ้า
รับประทานอาหารน้อยเกินไป หรืออดอาหาร
รับประทานยาควบคุมระดับน้ำตาลมากเกินไป
ดื่มเหล้า หรือแอลกอฮอลล์
การป้องกัน
ในการรักษาโรคเบาหวานนั้น ทั้งยา และการรับประทานอาหาร กิจกรรมต่างๆของคุณนั้นจะต้องเข้ากันได้ครับ ถ้าคุณรับประทานยาเบาหวาน แต่อดอาหาร ยาก็จะลดระดับน้ำตาลในเลือดลง แต่ไม่มีอาหารที่จะทำให้ยาทำงาน ดังนั้นจึงทำให้มีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำครับ
ในการปัองกันภาวะระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ สิ่งที่คุณควรทำคือ
ยาเบาหวาน ยารักษาโรคเบาหวานนั้นสามารถทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำได้ ดังนั้นให้คุยกับแพทย์ครับ ให้รับประทานยารักษาโรคเบาหวานในปริมาณตามที่แพทย์สั่ง
ให้คุณถามคำถามต่อไปนี้กับแพทย์
- ยานี้สามารถทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดต่ำได้หรือไม่
- เมื่อไหร่ที่ฉันควรรับประทานยาเบาหวาน
- ฉันต้องรับประทานยาปริมาณเท่าใด
- ฉันควรรับประทานยาเบาหวานหรือไม่ ถ้าฉันไม่สบาย
- ฉันควรปรับยาเบาหวานอย่างไร
ให้พยายามควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ใกล้เคียงกับค่าปกติให้มากที่สุดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนอันเกิดขึ้นเนื่องจากยารักษาโรคเบาหวานครับ แต่ว่าก็การควบคุมอย่างเข้มงวดก็เสี่ยงทำให้เกิดภาวะระดับน้ำตาลในเลือดต่ำได้เช่นกัน ดังนั้นให้คุยกับแพทย์ครับว่าคุณควรทำอย่างไรในการป้องกันความเสี่ยงนี้
ถ้าคุณคิดว่าคุณมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ ให้ใช้เครื่องเจาะวัดระดับน้ำตาลครับ (ซื้อได้จากร้านขายยา เป็นวิธีที่ดีที่สุดที่คุณสามารถประเมินระดับน้ำตาลของตนเองได้) ถ้าคุณมีระดับน้ำตาลในเลือดน้อยกว่า 70 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ให้เลือกข้อใดข้อหนึ่งครับ
- รับประทานน้ำตาลกลูโคส 2-3 ช้อนโต๊ะ
- น้ำผลไม้ครึ่งถ้วย
- น้ำหวานครึ่งถ้วย (น้ำหวานที่ใส่น้ำตาลนะครับ ไม่ใช่น้ำตาลเทียม)
- นม 1 ถ้วย
- ลูกกวาด 5-6 ชิ้น
- น้ำตาลทราย 1-2 ช้อนโต๊ะ
หลังจากนั้นอีก 15 นาที ให้เจาะตรวจระดับน้ำตาลอีกครั้ง ให้แน่ใจครับว่า ระดับน้ำตาลในเลือดไม่ต่ำ แต่ถ้ายังต่ำอยู่ให้ทำตามข้อมูลดังกล่าวข้างต้นซ้ำครับ จนกว่าระดับน้ำตาลในเลือดจะมากกว่า 70 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตรแล้วไปพบแพทย์
ถ้าระดับน้ำตาลในเลือดต่ำอย่างรุนแรง สามารถทำให้คุณหมดสติได้ครับ ดังนั้นสำคัญนะครับ ที่จะให้เพื่อนหรือคนที่บ้านรู้ด้วยครับว่าควรทำอย่างไรถ้าคุณหมดสติ
ถ้าคุณมีระดับน้ำตาลในเลือดต่ำขณะขับรถ ก็เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุครับ ดังนั้นควรเจาะวัดระดับน้ำตาลในเลือดให้มากกว่า 70 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตรด้วยครับในการป้องกันอุบัติเหตุ
ถ้าคุณพบว่าระดับน้ำตาลในเลือดต่ำหลายครั้งใน 1 สัปดาห์ให้ไปพบแพทย์ครับ ในการที่จะปรับตารางเวลาการรับประทานยาใหม่ครับ
